كعب الاحبار به مثالى كه زديم اشاره كرده مىگويد : « بر عايشه وارد شدم و گفتم : چشمهاى انسان پرنده و گوشهايش قيف و زبانش مترجم و دستهايش دو بال و پاهايش دو پيك و قلب سلطان است ، و هرگاه سلطان خوب باشد لشكريانش خوب است ، پس عايشه گفت ، من هم شنيدم كه پيامبر چنين مىفرمود . » « 27 » على ( ع ) در توصيف دلها فرمود : « براى خدا در زمين ظرفى به نام دلهاست پس محبوبترين دلها آن است كه از همه نازكتر و صافتر و محكمتر باشد » « 28 » سپس آن را تفسير كرد و فرمود : در اين استوارتر و در يقين صافتر و نسبت به برادران نازكتر باشد و اين سخن اشاره به گفتار ذات حق است كه فرموده : أَشِدَّاءُ عَلَى الْكُفَّارِ رُحَماءُ بَيْنَهُمْ . « 29 » و نيز فرموده : مَثَلُ نُورِهِ كَمِشْكاةٍ فِيها مِصْباحٌ . « 30 » گفته شده كه معنايش اين است كه نور مؤمن و قلب او مانند نور مشكات است و گفتار خداوند متعال : أَوْ كَظُلُماتٍ فِي بَحْرٍ لُجِّيٍّ . « 31 » مثل قلب منافق است و در گفتار خداوند : فِي لَوْحٍ مَحْفُوظٍ « 32 » قلب مؤمن است . سهل گويد : مثل قلب و سينه همانند عرش و كرسى است ، اين بود مثالهاى مربوط به قلب .

--> ( 27 ) عراقى گويد : ابو نعيم اين حديث را در طبّ النبى ( ص ) نقل كرده و طبرانى در مسند الشاميين ، و بيهقى در الشعب از حديث ابو هريره نظير آن را نقل كرده‌اند ، ابو هريره و احمد از حديث ابوذر بدين صورت نقل كرده‌اند « و امّا الا ذن فقمع ، و امّا العين فمقره لما يوعى القلب » و هيچ يك از اين عبارات صحيح نيست . ( 28 ) راوندى در كتاب النوادر اين حديث را از پيامبر ( ص ) نقل كرده چنان كه در سفينة البحار ، ج 2 ، ص 441 و در بحار ، ج 15 ، جزء دوم ، ص 29 از راوندى و ص 30 از فقه الرضا روايت شده است . ( 29 ) فتح / 29 : در برابر كفّار سر سخت و شديد و در ميان خود مهربانند . ( 30 ) نور / 35 : مثل نور خدا همانند چراغدانى است كه در آن چراغى ( پر فروغ ) باشد . ( 31 ) نور / 40 : يا همچون ظلماتى است در يك درياى پهناور . ( 32 ) بروج / 22 : در لوح محفوظ جاى دارد .